Bizans İmparatorluğu Michael IX Palaiologos Sikkeleri

Bizans İmparatorluğu Michael IX Palaiologos Sikkeleri​

Michael IX Palaeologus​

Michael IX Palaiologos, İmparator Andronikos II Palaiologos ve Macar prensesi Anna'nın en büyük oğluydu. 28 Mart 1277 veya 18 Nisan 1278 Paskalya Pazarında doğdu. Bizanslı Yunan tarihçi George Pachymeres [ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΧΥΜΕΡΗΣ], ilk doğan oğlunun, karısı Anna'nın erken ölümünden dolayı üzgün olan İmparator Andronikos II Palaiologos için büyük bir teselli olduğunu yazar. Aynı yazar, büyükbabası Michael VIII Palaiologos'un hâlâ hayatta olduğu dönemde, muhtemelen 1281 yılında, Michael IX Palaiologos'un kral ve ikinci ortak imparator ilan edildiğini, babası Andronikos II Palaiologos'un ise birinci ortak imparator olduğunu iddia etmektedir.

Michael IX Palaiologos gelenek gereği, yıllar sonra, 21 Mayıs 1295'te Ayasofya'da ve Aziz Konstantin yortu gününde taç giydi. Taç giyme töreni, Bizans'taki ortak krallık tarihinde bir dönüm noktasıdır; çünkü o zaman Andronikos II Palaiologos'un en büyük oğlu da imparator unvanını alma hakkını elde ederek, basileus autokrator [kral-imparator] oldu ve yetki bakımından ilk imparatora yaklaşmıştır.

Michael IX Palaiologos, 1294'ten 1320'deki ölümüne kadar babası Andronikos II Palaiologos ile birlikte hüküm süren bir Bizans imparatoruydu. Michael IX Palaiologos, Osmanlı İmparatorluğu ve Katalan Şirketi'ne [paralı askerler] karşı aldığı yenilgiler de dahil olmak üzere askeri zorluklarla karşılaşmıştır. Askeri prestijine rağmen, saltanatı, liderliği, Bizans ordusunun durumu veya tamamen şanssızlık gibi belirsiz nedenlere bağlanan aksiliklerle damgasını vurmuştur. Michael IX Palaiologos, Türklerle savaşma ve Katalan paralı askerlerinin saldırılarına direnme çabalarına rağmen, imparatorluğun gerilemesini tersine çevirememiştir. Michael IX Palaiologos babası Andronikos II Palaiologos'tan önce öleceği için hiçbir zaman tek başına imparator olarak hüküm süremeyecekti.

Uzun süren ortak imparatorluk döneminde [25 yıldan fazla sürdü], Michael IX Palaiologos, eski Bizans ortak imparatorlarında bilinmeyen geniş yetkilerine tanıklık eden önemli sayıda belge yayınlamıştır. Bunun karakteristik bir örneği, Iviron manastırına verilen Chrysobull:Altın mühür [Ağustos 1310] ve Mart 1305 [veya 1320] tarihli Chilandar manastırına verilen prostagma'dır. Bu prostagma [Yunanca emir, komut veya talimat], bir ortak imparator tarafından yayınlanan ve ilk imparatorun geleneğine uygun olarak ay ve endikasyon beyanı olan menologema ile imzalanan türünün ilk belgesidir. Menologema [ΜΗΝΟΛΟΓΗΜΑ]; belirli bir tür imparatorluk belgesinin tasarımını kaldırma yöntemini ifade eder. Ay ve tarihi belirten bir ifadeydi, ancak imparatorluk veya patrik imzası olarak algılanıyordu. İmparator kırmızı mürekkep kullanırken, patrik ve bazı yüksek rütbeli kilise yetkilileri siyah mürekkep kullanıyordu. 7. yüzyıldan 1394 yılına kadar kullanılmıştır.

Andronikos II Palaiologos, oğlu ve veliahtı için soylu bir aileden bir gelin bulmak ve aynı zamanda siyasi ve diplomatik avantajlar elde etmek istiyordu. Bu nedenle, genç Michael IX Palaiologos'un evliliği için Konstantinopolis'te çok erken planlar yapılmaya başlandı ve görüşmeler, Michael IX Palaiologos henüz 11 yaşındayken, 1288'de başladı. Müstakbel gelini, Konstantinopolis Latin İmparatorluğu'nun unvanlı imparatoriçesi Catherine de Courtenay [Catherine I] idi; böylece iki hanedan arasında kişisel bir birlik sağlanacak ve Latin İmparatorluğu'nu yeniden kurmak için batıdan gelen sürekli saldırı tehdidi savuşturulacaktı. Görüşmeler yıllarca sürdü ve sonunda çıkmaza girdi; bu durum Andronikos II Palaiologos'u alternatifler aramaya zorladı. Bu alternatiflerden biri de Sicilya kralı Frederick'in kız kardeşi Yolanda idi. Ancak imparator Andronikos II Palaiologos, oğlu için sadece Batı'da bir gelin aramıyordu. 1294'te Kıbrıs kralının sarayına ve daha sonra da Küçük Ermenistan kralının sarayına bir elçilik heyeti göndermiştir. Bu plan başlangıçta korsanların saldırısı nedeniyle suya düşmüştü, ancak Andronikos II Palaiologos pes etmedi ve çok geçmeden yeni elçiler John Glykys ve Theodore Metochites'i görevlendirdi. Bu elçiler, Küçük Ermenistan kralı Hetoum II'nin kız kardeşi Rita ile birlikte Konstantinopolis'e döndüler. Bizans'ta Maria adını alan Rita ile Michael IX Palaiologos'un düğünü, 16 Ocak 1295'te büyük bir törenle gerçekleşti. Bu evlilikten Andronikos III ve Manuel adında iki oğlu ve Anna ile Theodora adında iki kızı dünyaya gelmiştir.

Genç imparator Michael IX Palaiologos'un ilk görevleri askeri nitelikteydi ve onu Anadolu'nun en kritik cephesine götürdü; burada Osmanlılarla yüzleşmek ve elinden geldiğince Bizans topraklarını korumak zorundaydı. Nisan 1302'de, Bizanslı Yunan tarihçi George Pachymeres'in [ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΧΥΜΕΡΗΣ] o zamana kadar hiçbir savaşta yer almadığını ve savaş alanında kendini gösterme fırsatı için can attığını söylediği Michael IX Palaiologos, büyük umutlarla Konstantinopolis'ten uğurlandı. Alan paralı askerleri ve yerli Bizans birlikleriyle Hermos nehrine ve Magnesia kalesine doğru ilerledi. Ancak genç imparatorun komutasındaki birlikler açık arazide düşmanla başa çıkamadı, çünkü Osmanlılar çoğunlukla pusu kurarak savaşıyor ve nadiren çatışma başlatıyorlardı. Bununla birlikte, Osmanlıların Bizans birliklerine karşı büyük bir saldırı hazırlığı içinde oldukları haberi gelince, Michael IX Palaiologos aniden Magnesia'ya [Aydın-Germencik/Tekinköy] çekildi ve böylece Osmanlılarla uzun zamandır beklenen çatışma sonuçsuz kaldı. Bundan sonra genç imparator Bergama'ya [Pergamon] kaçtı ve kış yaklaşırken, korkmuş halk imparatorluk güçleriyle birlikte geri çekildi.

Michael IX Palaiologos, 1302/1303 kışında başkente dönmedi ve Küçük Asya'da kaldı. Ancak Bizanslılar, takip eden sefer sezonunun başında doğuda az başarıyla karşılaşmaya devam etmişlerdir. Pergamon'daki kalışının ardından genç imparator bir süre Adramyttium'da [Edremit] kaldı. 1303 yazında önce Kyzikos'a [Erdek], ardından da Pegai kalesine [Çanakkale-Karabiga] gitti ve orada hastalandı. İmparatorun eşi Maria, Pegai'ye [Çanakkale-Karabiga] hızla ulaştı ve Michael IX Palaiologos iyileştikten sonra Ocak 1304'te onunla birlikte Konstantinopolis'e geri döndü. Hiç şüphe yok ki, Michael IX Palaiologos'un kendisine emanet edilen ilk seferdeki bu başarısızlığı itibarını zedeledi ve daha sonra da önemli bir askeri başarı elde edememiştir.

Osmanlılara karşı başarısızlıkla sonuçlanan savaşın ardından imparatorluk toparlanmaya fırsat bulamadan Bulgarlarla savaş çıktı. 1304 yılının ilk aylarında Bulgaristan'ın yeni çarı Theodore Svetoslav [1300-1321], Haimos dağlarının yamaçlarındaki bir dizi Bizans kalesini ele geçirdi. Aynı yılın yazında Bulgar çarı tarafından yeni bir saldırı düzenlendi ve bu sefer despot Eltimir de bu saldırıya katıldı. Bu arada, Bizans diplomasisinin Bulgar ittifakını istikrarsızlaştırma girişimi de başarısızlıkla sonuçlandı. Bunun üzerine Andronikos II Palaiologos, Bulgarlara karşı sefere oğlu Michael IX Palaiologos'u göndermeye karar verdi ve belki de ona pek güvenmediği için, son derece deneyimli olmasına rağmen ciddi bir hastalıktan muzdarip olan General Michael Glabas'ı da onunla birlikte gönderdi.

Yeni askere alınan birlikleri donatmak amacıyla Michael IX Palaiologos, kişisel altın ve gümüş eşyalarını bağışladı ve birkaç bin kişiden oluşan ordu için antik sikke darbı yaptırmıştır. Ağustos 1304'te Bulgar topraklarına doğru yola çıktı. Bu bölgede Bulgarlar tehlikeli bir düşman olduğunu kanıtladı, ancak Michael IX Palaiologos birkaç ufak başarı elde etti. Başlangıçta bazı bölgeleri geri aldı ve böylece Çar Theodore Svetoslav ile despot Eltimir arasına bir kama sokarak daha fazla şehri geri almayı başardı. Bizans'ta bu başarılara özel bir önem verildi: Patrik Athanasius I, Michael IX Palaiologos'un Bulgarlara karşı kazandığı başarıları övdü; isimsiz bir yazar ise imparatorun komşu Güney Slavlara karşı savaşlardaki başarılı eylemlerini büyük bir coşkuyla yüceltmiştir.

Bulgarlara karşı nispeten başarılı operasyonlardan sonra, askeri itibarını kısmen geri kazanan Michael IX Palaiologos, uzun bir süre İmparatorluğun Avrupa bölgelerinde kaldı ve burada öldü [Selanik - 12 Ekim 1320]. Diplomatik kaynaklardaki kanıtlar, Michael IX Palaiologos'un esasen Trakya ve Makedonya bölgelerinin komutasında olduğunu ve iktidar merkezinin önce Edirne'de, daha sonra Selanik'te [Thessaloniki] bulunduğunu ortaya koymaktadır. İmparator Michael IX Palaiologos'un sonraki dönem kariyeri hakkında sözlü kaynaklarda çok az bilgi bulunmaktadır. 1319 yılında eşi Maria ile birlikte Selanik'e gittiği bilinmektedir. Yunan gökbilimci ve tarihçi Nikephoros Gregoras, Michael IX Palaiologos'un şehirden ayrılmak üzereyken birilerinin onun orada kısa süre içinde öleceğini tahmin ettiğini, ancak imparatorun bu tahmini dikkate almadığını vurgular [Byzantina Historia I].