- Katılım
- 4 Şub 2022
- Mesajlar
- 13,804
- Beğeni
- 12,735
Anazarbos [ΑΝΑΖΑΡΒΟΣ] Antik Kenti - Anazarbus
ANAZAPBOV MHTPOΠOΛE - Justinianopolis - Kaisareia
Günümüzde modern Anavarza olarak bilinen Anazarbos [ΑΝΑΖΑΡΒΟΣ], Adana-Kozan ilçesine bağlı olan Dilekkaya köyü bölgesinde, Kilikya ovasının önemli merkezlerinden biri olan antik kenttir.
Antik kent adını Stephanus'a göre ya aynı adı taşıyan bitişik bir dağdan ya da kurucusu Anazarbus'tan adını almıştır. Suidas, yerin asıl adının Cyinda veya Quinda olduğunu; daha sonra Diocaesarea olarak adlandırıldığını; ve bir depremle yıkıldıktan sonra İmparator Nerva'nın oraya senatör rütbesinde bir adam olan Anazarbus'u gönderdiğini, onun şehri yeniden inşa ettiğini ve şehre kendi adını verdiğini söyler. Valesius'un [Amm. Marc. XIV,8] belirttiği gibi, bunların hiçbiri doğru olamaz, çünkü Pliny'nin [MS 23/24–79] zamanında buraya Anazarbus deniyordu.
Muhtemelen MÖ 1. yüzyılın başlarında Hieropolis Castabala'dan hüküm süren Tarkondimotos [ΤΑΡΚΟΝΔΙΜΟΤΟΣ] hanedanının egemenliği altında olan şehir, Roma imparatoru Augustus'un ziyareti sonrasında MÖ 19'da Caesarea [Caesarea ad Anabarsum] adıyla yeniden kurulmuştur. Caesarea adını benimseyen diğer şehirler gibi, bu da şehrin Roma'ya olan bağlılığını ve imparatorluk içindeki önemini yansıtıyordu.
Tarkondimotos; MÖ 67'de Pompey'in Akdeniz korsanlarına karşı kazandığı zaferden sonra Kilikya Campestris'in [Dağlık Kilikya] hükümdarı olan Kilikyalı bir korsan ve MÖ 51-50'de Cicero'nun Kilikya valiliği sırasında Cicero'nun arkadaşı ve muhbiriydi. Kilikya'nın Romalı bir kralı olan I. Tarkondimotos, ilk başta Jül Sezar'a karşı iç savaşta Pompey'i desteklemiştir, ancak Pompey'in Pharsalos'taki yenilgisi ve ölümünden sonra Pompey'in yandaşlarını iade ederek Sezar'ın gözüne girmeyi başardı ve Sezar tarafından affedildi ve ayrıcalıklarını korudu.
Antik kentin önemi ve sonrasındaki refahı o kadar büyüktü ki, 3. yüzyılda eyalet başkenti Tarsus'un [Tarsos] en büyük rakibiydi ve aynı gösterişli onursal unvanları talep ediyordu; hatta 221 yılında Elagabalos'u şehrin deiniurgus'u [başbakanı] olarak atamıştı. İntikam amacıyla Tarsus daha sonra aynı görevi orada Alexander Severus'a verdi. Diokletianus döneminde eyaletlerin yeniden düzenlenmesi sırasında Anazarbos, Kilikya Secunda'nın metropolü olarak onaylandı; ancak 6. yüzyıldaki yıkıcı bir depremden sonra I. Justinianus tarafından Justinianopolis [Ioustinoupolis] olarak yeniden kurulacaktı.
Anazarbos, MS 3. yüzyılda birçok askeri ayrıcalık elde ederek Metropolis unvanı ve aynı yüzyılın ortasına kadar da 3 kez Neokoros'luk unvanını almıştır. Neokoros [ΝΕΩΚOΡΟΣ] Roma İmparatorluk Dönemi’nde imparator kültüne bağlı olarak ortaya çıkan dini bir terim ve Hellen Küçük Asyası’nda bizzat imparator tarafından kentlere verilen ünvandır. Neokoros teriminin kelime anlamı bir tapınağın günlük rutininden ve işlevselliğinden sorumlu kişiler, tapınak koruyucusu olarak açıklanmaktadır. İmparator Augustus sonrasında pek çok imparatorun öldükten sonra tanrı ilan edildiği bazılarının ise yaşarken tanrılaştırıldığı görülmektedir.
Güneydoğu Anadolu'nun Kilikya bölgesinde, günümüz Türkiye'sinde yer alan antik Anazarbus kenti, antik Kilikya'nın en önemli şehirlerinden biriydi. Ceyhan Nehri yakınlarındaki Kilikya ovasındaki stratejik konumuyla bilinen şehir, antik çağ ve ortaçağ boyunca bölgenin siyasi, askeri ve kültürel yaşamında önemli bir rol oynamıştır. Şehrin uzun tarihi, Roma egemenliği altındaki yükselişi, Bizans dönemindeki önemi ve Arap, Haçlı ve Ermeni kontrolü dönemlerinden sağ çıkmasıyla işaretlenmiştir.
Roma döneminde Caesarea ad Anazarbus olarak da bilinen Anazarbus, aslen Kilikya'nın yerli halkı tarafından kurulmuş, daha sonra Helenistik bir yerleşim yeri haline gelmiştir. MÖ 3. yüzyılda Seleukos döneminde önem kazanmaya başlayan şehir, gerçek yükselişini Roma İmparatorluğu döneminde yaşamıştır. Roma yönetimi altında Anazarbus, Akdeniz kıyılarını Küçük Asya'nın iç kesimleri ve Roma İmparatorluğu'nun daha geniş doğu eyaletleriyle bağlayan önemli ticaret yolları üzerindeki konumu sayesinde gelişmiştir.
